1. En önemli 5 gelişme
- BIST 100 cuma gününü %3,64 düşüşle 10.759,56 puanda tamamladı; bankacılık endeksi %3,06 gerileyerek 14.607,53'e indi. Endeks günün en düşük seviyesinden kapandı. Bu görünüm tatil sonrası birikmiş küresel teknoloji satışının ve yerel risk iştahındaki zayıflığın aynı seansta fiyatlandığını gösteriyor. Borsa İstanbul Bloomberg HT XBANK
- Wall Street'te yapay zekâ harcamalarının nakit dönüşüne ilişkin kaygılar sert satış yarattı. Nasdaq %2,86, S&P 500 %1,82 ve Dow Jones %1,09 düştü; Intel %28,6, AMD %10,9 geriledi. Nasdaq, 6 Ekim rekorunun %7,8 altına indi. Reuters
- Çin resmi imalat PMI'ı ekimde 50,1'den 49,3'e geriledi; Reuters anketindeki 50,0 beklentisini de karşılayamadı. Üç ayın en hızlı daralması, ihracat ve iç talep zayıflığının Asya büyümesine ilişkin kaygıları artırdığını gösteriyor. Reuters
- Brent cuma günü %2,40 artışla 117,64 dolardan kapandı; daha aktif ocak kontratı 113,43 dolar oldu. Hürmüz'deki saldırılar ve Suudi enerji altyapısına ilişkin tehditler, Brent-WTI farkını yaklaşık 13,5 dolara taşıdı ve taşımacılık risk primini yüksek tuttu. Reuters/EnergyNow
- Türkiye'de ekonomik güven ekimde aylık %3,9 düşerek 97,3'e indi. Buna karşılık üçüncü çeyrek turizm geliri yıllık %5 artışla 25,53 milyar dolara çıktı. Güven iç talepte yavaşlama sinyali verirken turizm geliri enerji faturasına karşı döviz tamponu sağlıyor. TÜİK ekonomik güven TÜİK turizm
2. Türkiye ekonomisi ve para politikası
TCMB politika faizi %36, gecelik borç verme faizi %39 ve borçlanma faizi %34,5 seviyesinde. PPK özeti, adımların büyüklüğü ve zamanlamasının toplantı bazlı, ihtiyatlı ve enflasyon görünümüne bağlı belirleneceğini; kalıcı bozulmada yeniden sıkılaştırma yapılabileceğini vurguladı. Bu dil otomatik bir indirim patikasına işaret etmiyor. TCMB PPK özeti
PPK özetine göre ihtiyaç kredisi faizi 264 baz puan düşüşle %61,5'e, konut kredisi faizi 43 baz puan düşüşle %41,5'e gerilerken taşıt kredisi faizi 310 baz puan artışla %43,6'ya çıktı. Politika indirimi kredi türlerine eşit yansımıyor; işletme ve tüketici finansmanında fiyatlama ayrışması sürüyor. TCMB PPK özeti
Ekonomik güvenin 100 eşik değerinin altına inmesi, tüketici güvenindeki %7,7 ve hizmet güvenindeki %2,4 düşüşle birlikte iç talep ivmesinin zayıfladığına işaret ediyor. Perakende güveninin %1,1 artması ise yavaşlamanın sektörler arasında homojen olmadığını gösteriyor. TÜİK
Bankacılık sektörünün eylül net kârı aylık %30,9 artışla 104,6 milyar TL'ye, dokuz aylık kârı 780,9 milyar TL'ye çıktı. Ancak takipteki alacak oranı %2,92'den %3,05'e yükseldi; sermaye yeterlilik oranı %16,70 oldu. Kârlılık toparlanırken aktif kalitesi yakından izlenmeli. BDDK Şeker Yatırım analizi
3. BIST, USD/TRY, EUR/TRY, tahvil/faiz ve Türkiye CDS görünümü
BIST 100'de 10.750 cuma kapanışıyla ilk kısa vadeli denge noktası; aşağıda 10.600 ve 10.400, yukarıda 10.900-11.000 ile 11.100 izlenebilir. Cuma kapanışının gün içi dipte oluşması, pazartesi açılışında tepki kadar devam eden satış riskini de canlı tutuyor. Borsa İstanbul Investing geçmiş veri
İki yıllık tahvil %39,77, 10 yıllık tahvil %35,865; eğri yaklaşık 391 baz puan ters. CDS 252,50 baz puan. TCMB özetinde 21 Ekim için 251 baz puan görülmesiyle uyumlu olan bu veri, kurdaki düşük oynaklığa rağmen risk priminin yüksek kaldığını gösteriyor. Tahvil verisi CDS verisi TCMB
Tahvil kaynaklarında belirgin yöntem farkı var: Investing'in gösterge serisi %39,77 ve %35,865 verirken Trading Economics iki yıllık göstergeyi %36,40 gösteriyor. Tabloda iki vade için aynı sağlayıcının karşılaştırılabilir serisi kullanıldı. Investing 2Y Trading Economics
| Gösterge | Son değer | Veri zamanı |
|---|---|---|
| BIST 100 | 10.759,56 · %3,64 düşüş | 30 Ekim Cuma kapanışı |
| BIST Banka | 14.607,53 · %3,06 düşüş | 30 Ekim Cuma kapanışı |
| USD/TRY | 49,9474 | 30 Ekim son işlem |
| EUR/TRY | 55,7007 | 30 Ekim son işlem |
| EUR/USD | 1,1160 | 30 Ekim son işlem |
| TCMB politika faizi | %36 | 22 Ekim kararı |
| Türkiye 2 yıllık tahvil | %39,77 | 30 Ekim kapanışı |
| Türkiye 10 yıllık tahvil | %35,865 | 30 Ekim kapanışı |
| Türkiye 5 yıllık CDS | 252,50 baz puan | 30 Ekim 14.45 GMT; gecikmeli |
4. Dünya piyasaları ve başlıca merkez bankaları
Cuma kapanışında S&P 500 %1,82 düşüşle 7.580,07, Nasdaq %2,86 düşüşle yaklaşık 25.437 ve Dow Jones %1,09 düşüşle 51.770,31 oldu. ABD 10 yıllık tahvil faizi güvenli liman alımıyla %4,928'e geriledi. Hisse satışına rağmen uzun vadeli faizin hâlâ yüksek olması, değerlemeler için çift yönlü baskı yaratıyor. Reuters AP WSJ
- Fed: Faiz %3,75-4,00 aralığında. Güçlü büyüme ve %3,1 çekirdek PCE artırım riskini açık tutarken teknoloji satışının finansal koşulları sıkılaştırması aralık kararını daha dengeli hale getirebilir. Reuters
- ECB: Faizler sabit. Euro Bölgesi üçüncü çeyrekte çeyreklik %0,4 büyüyerek %0,2 beklentisini aştı; ancak Fransa %0,1 daraldı. Enerji şoku ile ülke bazlı ayrışma, aralık iletişimini zorlaştırıyor. Eurostat Reuters Financial Times
- BOJ: Faiz %1,25'te. Bir üyenin artırım oyu ve çekirdek enflasyon tahminindeki yükseliş aralıkta %1,50 olasılığını canlı tutuyor; buna karşılık küresel teknoloji satışı daha hızlı sıkılaşmayı zorlaştırabilir. Reuters
- Çin: İmalat PMI'ın 49,3'e gerilemesi yeni destek beklentilerini artırabilir. Talep zayıflığı emtia için aşağı yönlü, mali teşvik ihtimali ise sanayi metalleri ve Asya hisseleri için yukarı yönlü senaryo yaratıyor. Reuters
5. Altın, petrol ve önemli emtialar
Aralık Brent ile aktif ocak kontratı arasındaki 4,21 dolarlık fark, vade geçişinden kaynaklanıyor; arzın bir gecede rahatladığı anlamına gelmiyor. Şirket bütçelerinde teslim ayına göre vadeli eğri, ürün primi, navlun ve savaş sigortası ayrı ayrı kullanılmalı. Reuters/EnergyNow
Altın ve gümüş teknoloji satışına rağmen geriledi. Bloomberg HT ekranı ons altını 3.968 dolar, bazı yerel arşivler 3.877 dolar gösteriyor; fark kapanış saati ve piyasa metodolojisinden kaynaklanıyor. Tabloda aynı sağlayıcının spot serisi kullanıldı. Bloomberg HT piyasalar Yerel arşiv
| Varlık | Son değer | Veri zamanı |
|---|---|---|
| Brent Aralık | 117,64 dolar · %2,40 artış | 30 Ekim kapanışı |
| Brent Ocak | 113,43 dolar | 30 Ekim kapanışı; aktif kontrat |
| WTI | 104,12 dolar · %2,08 artış | 30 Ekim kapanışı |
| Ons altın | 3.968,42 dolar · %1,32 düşüş | 30 Ekim son değer; Bloomberg HT |
| Gram altın | 6.388,63 TL · %0,99 düşüş | 30 Ekim son değer; Bloomberg HT |
| Gümüş | 50,40 dolar · %3,36 düşüş | 30 Ekim son değer; Bloomberg HT |
| Baltık Kuru Yük Endeksi | 2.712 · %2,26 artış | Son yayımlanan kapanış |
6. Günün ve gelecek haftanın ekonomik veri ve konuşma takvimi
Çin PMI gerçekleşmiş veridir; pazartesi ve salı günkü PMI ile Türkiye TÜFE rakamları kesim saatinde henüz açıklanmamıştır. Hafta sonu veri akışı sınırlı olduğu için pazartesi açılışında cuma kapanışları, Çin PMI ve jeopolitik haberler birlikte fiyatlanacaktır. Reuters Çin PMI Ekonomik takvim İş Bankası haftalık bülten
| Tarih/TSİ | Veri veya etkinlik | Beklenti | Durum/önceki |
|---|---|---|---|
| 31 Ekim 04.30 | Çin ekim resmi imalat PMI | 50,0 | 49,3 gerçekleşti; önceki 50,1 |
| 31 Ekim | Türkiye ve başlıca piyasalar | Kapalı | Hafta sonu |
| 2 Kasım 10.00 | Türkiye ekim imalat PMI | Yaygın konsensüs yok | Önceki 47,9 |
| 2 Kasım 11.00 | Euro Bölgesi nihai imalat PMI | 52,4 civarı öncü değer | Henüz açıklanmadı |
| 2 Kasım 17.45 | ABD nihai imalat PMI | Öncü 56,0 | Henüz açıklanmadı |
| 2 Kasım 18.00 | ABD ISM imalat PMI | Yaygın konsensüs değişken | Önceki 54,5 |
| 3 Kasım 10.00 | Türkiye ekim TÜFE | Açıklanacak | Eylül yıllık %31,51 |
| 6 Kasım | ABD ekim istihdam raporu | Açıklanacak | Fed patikası için kritik |
7. Türkiye'de şirketler ve finans yöneticileri açısından olası etkiler
- Finansman: TCMB faizi %36, iki yıllık tahvil %39,77 ve ABD 10 yıllık faiz %4,928. TL ve döviz borçlarında vade, değişken faiz, komisyon ve teminat ihtiyacı aynı nakit akışında stres testine alınmalı. TCMB Tahvil verileri
- Enerji ve lojistik: Aktif Brent 113,43 dolar. 110-120 dolar ana operasyon bandı, 125 dolar üzeri ağır stres senaryosu korunmalı; ürün primi, navlun ve savaş sigortası ayrıca modellenmeli. Reuters/EnergyNow
- Kur ve çapraz kur: USD/TRY 49,9474, EUR/TRY 55,7007 ve EUR/USD 1,1160. Euro gelirli-dolar giderli şirketlerde çapraz kur marjı, TL kurlarından bağımsız izlenmeli. Bloomberg HT/Investing
- Talep ve tahsilat: Ekonomik güvenin 97,3'e, tüketici güveninin 84,8'e gerilemesi 2027 bütçelerinde satış hacmi, stok günü ve tahsilat süresi için aşağı yönlü senaryo gerektiriyor. TÜİK
- Bankacılık ve karşı taraf riski: Aylık kâr toparlansa da takipteki alacak oranının %3,05'e çıkması müşteri limitleri, teminat kalitesi ve vade uzatımlarında daha ihtiyatlı izleme gerektiriyor. BDDK
8. Bugün izlenecek üç risk ve fırsat
- BIST 10.750 ve teknoloji satışı: Gün içi dipte kapanış satışın pazartesiye taşınması riskini artırıyor. 10.900-11.000 bölgesinin geri alınması tepki fırsatı; 10.600 altı yeni zayıflama sinyali. Borsa İstanbul Reuters
- Brent 117 dolar: Hürmüz ve Suudi tesislerine yönelik yeni saldırılar 120-125 dolar bandını gündeme getirebilir. Aktif ocak kontratının 113 dolar çevresinde kalması ve diplomatik ilerleme sınırlı rahatlama fırsatı. Reuters/EnergyNow
- Çin PMI ve küresel tahvil faizi: 49,3'lük PMI sanayi ve emtia talebi için risk. Çin'den destek sinyali ile ABD 10 yıllık faizin %5 altında kalması gelişen ülke varlıklarına alan açabilir. Reuters Çin PMI WSJ
Not
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Buradaki değerlendirmeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.